آشنایی با فلوت و انواع آن

به گزارش سفر به کیش، فلوت ها در دسته ساز های بادی چوبی یا بادی برنجی قرار می گیرند. در هر کشوری انواع مختلفی از فلوت ها از جنس چوب یا فلز و برنج وجود دارد که هر کدام هم از نظر شکل ظاهری و هم نحوه نواختن با یکدیگر متفاوتند.

آشنایی با فلوت و انواع آن

خبرنگاران | سرویس فرهنگ و هنر - وقتی صحبت از فلوت می گردد باید نوع فلوت را نیز مشخص کرد. فلوت ها در انواع مختلفی وجود دارند که آن ها را بر اساس نحوه تولید صدا تقسیم بندی می کنند. انواع فلوت عبارتند از: فلوت کلیدی، فلوت ریکوردر و ... است. برای آشنایی با انواع فلوت با ما همراه باشید.

معرفی و تاریخچه فلوت

فلوت یک ساز بادی چوبی یا بادی فلزی است. فلوت ها یا بدون قمیش و بدون زبانه اند و یا با قمیش. نحوه تولید صدا در فلوت بر خلاف دیگر ساز های این دسته، از نوسان هوای دمیده شده بر لبه دهانی ساز یا تیغه هوایی تولید می گردد نه از لرزش قمیش. نفس نوازنده از راه یک سوراخ که در سر لوله تعبیه شده است وارد لوله ساز می گردد و با باز و بسته کردن سوراخ های موجود روی ساز یا با فشردن و رها کردن کلید هایی روی فلوت صدای خروجی را کنترل می کنند.

فلوت های بادی چوبی جزء قدیمی ترین ساز های بادی به حساب می آید و قدمت برخی از انواع فلوت ها طبق یافته باستان شناسان مربوط به 50000 سال پیش است. نخستین فلوت ها از دمیدن هوا در نی های تو خالی پدید آمد و پس از آن همین امر انگیزه ای شد برای ساختن انواع نی و فلوت. برخی نیز می گویند که نخستین بار مردم تئاندرتال آلمان به صدای دل انگیزی که از دمیدن در یک سر نی شکسته تولید می گردد، پی برده اند. در افسانه قدیمی یونانی پان و سیرنکس هم به این موضوع اشاره شده است. امروزه فلوت ها را از فلز می سازند.

انواع فلوت

فلوت ها دارای انواع مختلفی هستند. حتی در هر منطقه نیز فلوت های متنوعی وجود دارد. برخی به نی های محلی هم نام فلوت را نسبت می دهند. انواع فلوت (به غیر از نی های چوبی) عبارتند از:

فلوت ریکوردر

یکی از ساده ترین و ابتدایی ترین نوع فلوت ها است. شیوه نواختن این ساز به صورت مستقیم و شبیه به ساز کلارینت است.

از این فلوت به دلیل سبک و کوچک بودنش برای آموزش موسیقی به بچه ها همراه ساز بلز استفاده می کنند. مارک معروف و مرغوب این ساز یاما ها است. فلوت ریکوردر خود دارای 4 نوع است که عبارتند از::

ریکوردر سوپرانو: دارای زیر ترین صدا نسبت به دیگر انواع آن است و برای ملودی های شاد مناسب است.

ریکوردر آلتو: نسبت به نوع سوپرانو کمی بم تر است. بعد از نوع سوپرانو متداول ترین است.

ریکوردر تنور: دارای صدای بم و نادرو گرانقیمت است.

ریکوردر باس: این نوع فلوت ریکوردر دارای صدای بسیار بم، کمیاب و گران قیمت است و برای ملودی های غمگین مناسب است.

فلوت پیکولو

نوعی فلوت چوبی که بدون کلید است و آن را با نام فلوت عربی هم می شناسند. در صورتی که از این ساز در کشور های عربی خیلی کم استفاده می گردد. دارای صدای بسیار زیبایی است و با آن می توان ملودی های ملودی های ایرانی، عربی، ترکی وحتی هندی یا شرقی را نواخت. در حالت نت های بم صدایی شبیه به نی عربی دارد. نواختن این ساز نسبت به فلوت کلیدی مشکل تر است. این ساز توانایی نواختن گام کروماتیک شرقی و ربع پرده ها را دارد به همین دلیل در موسیقی دستگاهی ایران هم از آن استفاده می کنند. نت نویسی این ساز با کلید سل نوشته می گردد، ولی یک اکتاو بالاتر از نت نوشته شده صدا می دهد. فلوت پیکولو دارای صدایی تیز و سوت وار است.

تاریخچه این ساز به اوایل سده 17 برمی گردد. در سال 1711 اولین بار در اپرای رینالدو از فریدریش هندل از فلوت ریکوردر استفاده کردند. همچنین آهنگساز لودویگ وان بتهوون در سمفونی هایش (پنجم، ششم و نهم) از این ساز استفاده کرد و برای آن قطعاتی جداگانه نوشت.

استاد پرویز وزیری در سریال وفا ملودی زیبایی بوسیله این فلوت نواخت که البته به اشتباه در تیتراژ آن از نی عربی نام برده شده بود.

فلوت کلیدی

نام اصلی این فلوت، Boehm است که نام سازنده آلمانی آن است و امروزه متداول ترین نوع فلوت در جهانست و آن را با نام Modern Flute یا Concert flute می شناسند.

فلوت کلیدی را در ارکستر سمفونیک به آسانی می توان تشخیص داد، زیرا تنها فلوتی است که از پهلو نواخته می گردد. کنترل صدا در این نوع فلوت با فشردن و رها کردن کلید انجام می گردد. این نوع فلوت که توسط شخصی به نام Theobald Boehm ساخته شد باعث ترقی و بهبود عظیم در اجرا و صدا دهی فلوت شد. جنس این فلوت از مس و روی با روکش نیکل یا نقره است. طول این ساز تقریبا 67 cm و وزن آن 400 - 600 gr است. همچنین برای ساختن آن بیش از 150 قطعه لازم است. از جمله کلیدها، فنرها، پیچ ها، میله های نگهدارنده، غلطک ها و...

مشهورترین ترین نوع این فلوت یک فلوت قدیمی به نام آبک (Flute-a-bec) است.

ساختمان این فلوت ها به سه قسمت تقسیم می گردد:

1. سر فلوت که جای قرار دریافت لب بر روی آن است.

2. بدنه که کلید های اصلی بر روی آن قرار گرفته است.

3. قسمت انتهایی فلوت.

فلوت چینی

یکی از قدیمی ترین کشور ها درساز های بادی کشور چین است. همچنین انواع مختلفی از فلوت را دارد که عبارتند از:

DIZI: مناسب برای موسیقی سنتی، اپرا و ارکستر است و از چوب بامبو ساخته می گردد.

XIAO: قدمتی دیرینه دارد و بصورت عمودی نواخته می گردد و از جنس گیاه بامبو تیره رنگ است.

PAIXIAO: ساز باستانی چین است و ظاهر آن شبیه به پن فلوت سرخپوستان آمریکای جنوبی است.

KOUDI: این فلوت از جنس بامبو (خیزران) بوده و نسبت به انواع دیگر بسیار کوچک و ظریف است.

فلوت هندی

این فلوت در کشور های هند و پاکستان رواج دارد. از جنس چوب بامبو (خیزران) و دارای هفت سوراخ روی خود است. به صورت اریب در دست می گیرند و می نوازند.

فلوت اوکارینا

این سازدارای قدمتی دیرینه است. صدایی زیبا و لطیف شبیه به فلوت ریکوردر دارد. جنس اصلی آن از سفال است، ولی اخیرا از جنس چوب، فلز، پلاستیک و شیشه هم ساخته می گردد. روی بدنه ساز تعداد 4 تا 13 سوراخ وجود دارد.

فلوت چوبی

در همه نقاط جهان فلوت های چوبی وجود داردن که در برخی مناطق آن ها را با نام نی می شناسند. نحوه قرار دریافت سوراخ های فلوت، قطر فلوت و شیوه نواختن آن به موسیقی منطقه بستگی دارد.

پن فلوت

سازی است از جنس چوب به صورت نی هایی کنار هم. نی ها از یک طرف بسته هستند و از یک طرف باز. این ساز متعلق به سرخپوستان آمریکای جنوبی است.

نفس گیری و نحوه نواختن فلوت ها

یکی از مهم ترین و اساسی ترین موضوع برای نواختن ساز های بادی نحوه نفس گیری آن است. نفس گیری صحیح در ساز های بادی دقیقا مانند نفس گیری در یوگا، تمامی ورزش ها، آواز و... است که با کمی تمرین و تمرکز می توانید بر آن مسلط شوید.

در انتها اجرایی دلنشین از ساز پن فلوت را با هم می بینیم و لذت می بریم.

منبع: ستاره
انتشار: 23 اسفند 1399 بروزرسانی: 23 اسفند 1399 گردآورنده: kishnet65.ir شناسه مطلب: 1479

به "آشنایی با فلوت و انواع آن" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "آشنایی با فلوت و انواع آن"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید